Thư viện · Chư Phật và Bồ Tát

Bhadda Kundalakesa

Bài tham khảo từ Wikipedia tiếng Việt, chưa được thẩm định về giáo lý.

Bhadrā Kuṇḍalakeśā (tiếng Phạn: भद्रा कुंडलकेशाद; Pali: Bhaddā Kuṇḍalakesā; Tiếng Trung: 拔陀軍陀羅拘夷國; Bạt Đà Quân Đà La Câu Di Quốc) là một nữ khổ hạnh thuộc Kỳ Na giáo trước khi được Śāriputra (Xá-lợi-phất), một trong hai vị đại đệ tử của Đức Phật, hóa độ sang Phật giáo. Bà chứng đắc quả vị A-la-hán nhanh hơn bất kỳ tỳ-kheo-ni nào khác và sống vào thế kỷ VI TCN tại vùng đất ngày nay thuộc các bang Bihar và Uttar Pradesh của Ấn Độ.

Những năm đầu đời

Bà sinh ra với tên gọi Bhadda tại Rajagaha, kinh đô của vương quốc Magadha dưới triều vua Bimbisara. Cha mẹ Bhadda là những người giàu có và rất bảo bọc con gái, bởi bà có tính tình nồng nhiệt và họ lo ngại rằng sự hấp dẫn mạnh mẽ của bà đối với nam giới có thể khiến bà gặp tổn thương.

Một ngày nọ, từ cửa sổ nhà mình, bà nhìn thấy một tên trộm đang bị áp giải đến nơi hành quyết. Người này là con của một vị Bà-la-môn, nhưng đã nhiều lần phạm tội trộm cắp. Bhadda yêu hắn từ cái nhìn đầu tiên. Bà thuyết phục cha mình rằng mình không thể sống thiếu người ấy, và cuối cùng cha bà đã hối lộ lính canh để người tử tù có thể trốn thoát.

Hai người kết hôn, nhưng không lâu sau đó, người chồng trở nên ám ảnh bởi những trang sức quý giá của vợ. Hắn nói với Bhadda rằng mình từng phát nguyện sẽ cúng dường một vị thần núi nếu thoát được án tử hình. Lấy lý do đó, hắn dụ Bhadda rời khỏi nhà.

Thực chất, hắn định đẩy bà từ một vách núi cao xuống để cướp toàn bộ trang sức. Khi đến mép vực, hắn thẳng thắn tiết lộ ý định của mình. Trong cơn tuyệt vọng, Bhadda nghĩ ra một kế để tự vệ và cuối cùng đẩy chính hắn xuống vực chết.

Nữ khổ hạnh Kỳ Na giáo

Bị dằn vặt bởi cảm giác tội lỗi vì cái chết của chồng, Bhadda không muốn quay trở lại đời sống thế tục. Những thú vui giác quan và tài sản vật chất không còn hấp dẫn bà nữa, nên bà trở thành một nữ du sĩ khổ hạnh.

Bà gia nhập giáo đoàn Kỳ Na giáo với tư cách một nữ tu khổ hạnh. Theo một hình thức sám hối đặc biệt, tóc của bà bị nhổ tận gốc khi thọ giới. Khi tóc mọc trở lại, nó xoăn tít một cách tự nhiên, khiến bà được gọi là Kundalakesa (người tóc xoăn).

Tuy nhiên, Bhadda Kundalakesa không thỏa mãn với giáo lý Kỳ Na giáo nên tiếp tục sống đời du phương độc hành. Trong suốt năm mươi năm, bà chu du khắp Ấn Độ cổ đại, gặp gỡ nhiều bậc đạo sư tâm linh và tích lũy kiến thức sâu rộng về kinh điển cũng như triết học tôn giáo.

Nhờ học vấn uyên thâm, bà trở thành một trong những nhà biện luận xuất sắc nhất thời bấy giờ. Mỗi khi đến một thành phố, bà thường đắp một đống cát rồi cắm một cành táo hồng (rose-apple) lên trên. Hành động đó là lời thách thức công khai đối với bất cứ ai muốn tranh luận với bà. Người nhận lời thách đấu sẽ giẫm lên đống cát ấy.

Tranh luận với Xá-lợi-phất

Một ngày nọ, bà đến Savatthi và lại dựng đống cát thách luận như thường lệ. Khi ấy, Xá-lợi-phất, một trong hai vị đại đệ tử của Đức Phật và là vị có năng lực phân tích bậc nhất trong hàng đệ tử, đang cư trú tại tu viện Kỳ Viên (Jetavana).

Nghe tin Bhadda đến, Xá-lợi-phất sai một nhóm trẻ em đến giẫm nát đống cát như dấu hiệu chấp nhận lời thách đấu.

Bhadda liền đến tu viện Kỳ Viên của Anathapindika, theo sau là một đám đông hiếu kỳ. Bà vô cùng tự tin vào chiến thắng vì đã quen với việc đánh bại mọi đối thủ tranh luận.

Bhadda liên tục đặt nhiều câu hỏi cho Xá-lợi-phất. Ngài trả lời tất cả một cách trôi chảy cho đến khi bà không còn câu hỏi nào nữa. Đến lượt mình, Xá-lợi-phất đặt câu hỏi đầu tiên:

“Cái Một là gì?”

Câu hỏi ấy tác động sâu sắc đến Bhadda. Bà im lặng, suy nghĩ về điều mà Xá-lợi-phất muốn hướng đến. Bà có thể trả lời là "Thượng đế", "Phạm thiên" hoặc "Đấng Vô hạn", những đáp án có vẻ hợp lý trong các truyền thống triết học đương thời.

Nhưng rồi Bhadda quyết định không trả lời. Bằng cách đó, bà chấp nhận thất bại trong cuộc tranh luận, bởi bà nhận ra rằng mình đã tìm thấy điều mà suốt nửa thế kỷ lang bạt khắp Ấn Độ vẫn luôn kiếm tìm.

Bà xin Xá-lợi-phất nhận mình làm đệ tử, nhưng ngài lại hướng bà đến gặp Đức Phật.

Tại núi Linh Thứu, Đức Phật thuyết giảng Chánh pháp cho bà qua bài kệ:

Dẫu một ngàn câu kệ

chỉ gồm những lời vô nghĩa,

thì một câu kệ có ý nghĩa

mà khi nghe được tâm liền an tịnh,

vẫn tốt đẹp hơn.

Cũng như du sĩ Bāhiya Dārucīriya là vị tỳ-kheo chứng quả A-la-hán nhanh nhất, Bhadda là người nhanh nhất trong hàng tỳ-kheo-ni.

Cả hai đều lĩnh hội cốt tủy giáo pháp của Đức Phật một cách sâu sắc và mau chóng đến mức việc chính thức thọ giới trong Tăng đoàn chỉ diễn ra sau khi họ đã chứng đắc A-la-hán quả. Tâm thức cùng khả năng kiểm soát cảm xúc của họ đã được rèn luyện trong thời gian dài, vì vậy sự giác ngộ đến với họ rất nhanh chóng.

Nguồn: Bhadda Kundalakesa, Wikipedia tiếng Việt, phiên bản 75390152, các tác giả Wikipedia. Giấy phép CC BY-SA 4.0. Đã lược bỏ hình ảnh, bảng, chú thích và tài liệu tham khảo; xem đầy đủ tại nguồn.