Dược Vương Bồ Tát

Bài tham khảo từ Wikipedia tiếng Việt, chưa được thẩm định về giáo lý.

Bhaiṣajyarāja (Skt.: भैषज्यराज; Phồn thể: 藥王; Giản thể: 药王; Pinyin: Yào Wáng; tiếng Nhật: 薬王 Yakuō; Tiếng Hàn: 약왕보살; tiếng Việt: Dược Vương Bồ Tát), thường được biết đến với danh hiệu Dược Vương Bồ Tát, là một bồ tát quan trọng trong Phật giáo Đại thừa, gắn liền với việc chữa bệnh và y dược. Ngài là một trong Hai mươi lăm Đại Bồ Tát, và trong tương lai được thọ ký sẽ thành Phật hiệu là Tịnh Nhãn Như Lai (淨眼如來). Em trai của ngài là Dược Thượng Bồ Tát (藥上菩薩), về sau sẽ thành Tịnh Tạng Như Lai (淨藏如來).

Dược Vương Bồ Tát được biết đến nhiều nhất qua Kinh Pháp Hoa, trong đó ngài xuất hiện ở phẩm 23 ("Bồ Tát Dược Vương Bổn Sự"). Ngài cũng xuất hiện trong Kinh Quán Dược Vương Dược Thượng Nhị Bồ Tát (tiếng Trung: 佛說觀藥王藥上二菩薩經).

Ngài thường được tôn trí cùng em trai mình như một vị thị giả của Bhaisajyaguru (Đức Dược Sư Phật), và trong một số truyền thống còn được đồng nhất với Sūryaprabha và Candraprabha. Trong các bối cảnh khác, hai vị này lại đóng vai trò thị giả của Đức Phật Thích-ca Mâu-ni hoặc A Di Đà Phật, tượng trưng cho sự hợp nhất các công đức của chư Phật. Ngày vía của ngài được cử hành vào ngày 28 tháng 4 âm lịch.

Kinh Pháp Hoa

Trong phẩm 23 của Kinh Pháp Hoa, Đức Phật thuật lại tiền thân của Dược Vương Bồ Tát với danh hiệu "Nhất Thiết Chúng Sinh Hỷ Kiến" (One-Who-Delights-All-Beings-to-See). Ngài đã thực hành các hạnh khổ hạnh nghiêm mật trong suốt 12.000 năm, chứng đắc tam-muội hiện bày tất cả thân tướng, rồi thiêu đốt thân mình để cúng dường một vị Phật trong thời gian 1.200 năm. Sau đó, tái sinh vào một hoàng tộc, ngài xây dựng 84.000 bảo tháp sau khi vị Phật ấy nhập diệt và một lần nữa cúng dường thân mình bằng cách đốt hai cánh tay trong suốt 72.000 năm. Câu chuyện này nhấn mạnh tinh thần xả thân và hành động hiến dâng tối thượng của lòng sùng kính.

Trong phẩm 27 của Kinh Pháp Hoa, một câu chuyện khác xác định Dược Vương và Dược Thượng là hai người con, Tịnh Nhãn và Tịnh Tạng, của Diệu Trang Nghiêm Vương và Tịnh Đức Phu Nhân. Nhờ nỗ lực của hai vị, vua cha đã được cảm hóa quy y Phật pháp trong khi họ thọ giáo nơi Đức Phật Vân Lôi Âm Tú Vương Hoa Trí.

Các truyền thống khác

Một truyền thuyết khác kể rằng trong thời đại tượng pháp xa xưa sau khi Đức Tỳ Lưu Ly Quang Như Lai (Radiant-Lapis Tathāgata) nhập niết-bàn, có một cư sĩ tên Tinh Quang (Starlight) đã cúng dường các vị thuốc từ dãy Hy Mã Lạp Sơn cho vị tỳ-kheo Nhật Tạng (Sun-Treasury) và phát nguyện giải thoát chúng sinh khỏi bệnh tật. Em trai ông là Điện Minh (Lightning Bright) cũng dâng cúng phẩm vật và phát nguyện thành Phật. Đại chúng đã tán thán hai anh em là Dược Vương và Dược Thượng, những danh hiệu mà họ mang qua vô số kiếp cho đến khi đại nguyện được viên mãn. Dược Vương được thọ ký sẽ thành Tịnh Nhãn Như Lai, còn Dược Thượng sẽ thành Tịnh Tạng Như Lai.

Hình tượng học

Dược Vương Bồ Tát thường được mô tả đội mão châu báu. Tay trái đặt bên hông trong tư thế nắm lại, còn tay phải đưa ngang ngực cầm một cây thuốc. Pháp khí tượng trưng (samaya) của ngài là một dược thảo hoặc một đóa sen.

Các kinh văn mô tả thân tướng của ngài cao mười hai do-tuần (yojana), tỏa ánh sáng màu vàng tía, đầy đủ ba mươi hai tướng tốt và tám mươi vẻ đẹp phụ của một vị Phật. Từ nhục kế trên đỉnh đầu phát sinh mười bốn viên bảo châu, mỗi viên có mười bốn mặt và mười bốn đóa hoa, phản chiếu chư Phật ở mười phương. Từ bạch hào giữa hai chân mày phát ra ánh sáng trong suốt như pha lê, còn từ đầu các ngón tay của ngài tuôn mưa châu báu.

Sự tôn kính

Trong Kinh Dược Sư, Dược Vương Bồ Tát là một trong tám vị đại Bồ Tát thuộc quyến thuộc của Đức Dược Sư Lưu Ly Quang Như Lai.

Trong Phật giáo Trung Quốc, nhiều danh y huyền thoại như Thần Nông, Kỳ Bá, Biển Thước, Đổng Phụng, Hoa Đà, Tôn Tư Mạc và Ngô Đạo được xem là hóa thân của Dược Vương Bồ Tát. Vì vậy, tại một số ngôi chùa địa phương, ngài được thờ phụng dưới hình tượng một người đàn ông trung niên mặc Hán phục.

Nguồn: Dược Vương Bồ Tát, Wikipedia tiếng Việt, phiên bản 75568032, các tác giả Wikipedia. Giấy phép CC BY-SA 4.0. Đã lược bỏ hình ảnh, bảng, chú thích và tài liệu tham khảo; xem đầy đủ tại nguồn.