Thư viện · Chư Phật và Bồ Tát

Nhân vương

Bài tham khảo từ Wikipedia tiếng Việt, chưa được thẩm định về giáo lý.

Niō (trong bối cảnh Phật giáo Nhật Bản) hay Inwang (trong bối cảnh Phật giáo Triều Tiên) hoặc Renwang (trong bối cảnh Phật giáo Trung Quốc) hay Nhân vương (trong bối cảnh Phật giáo Việt Nam), còn được gọi là Thiên Vương hoặc Nhân Vương, là hai vị hộ pháp dữ tợn với thân hình lực lưỡng bảo vệ Đức Phật, ngày nay thường đứng ở lối vào của nhiều ngôi chùa thuộc Phật giáo Đông Á dưới hình thức những pho tượng đáng sợ giống như các đô vật.

Các vị là những hóa hiện hộ pháp (dharmapala) của bồ tát Vajrapāṇi, một trong những vị thần hộ pháp cổ xưa và quyền năng nhất trong Đại thừa Phật giáo. Theo các kinh điển như Kinh tạng Pali và kinh Ambaṭṭha Sutta, các vị đã đồng hành cùng Đức Phật Thích-ca Mâu-ni để bảo vệ Ngài.

Trong truyền thống bất bạo động vốn phổ biến của Phật giáo, các câu chuyện về các vị hộ pháp (dharmapala) được xem là cơ sở biện minh cho việc sử dụng sức mạnh thể chất nhằm bảo vệ những giá trị và niềm tin thiêng liêng trước cái ác. Các vị cũng được xem là một hóa hiện của Mahāsthāmaprāpta, vị bồ tát biểu trưng cho sức mạnh đứng hai bên Amitābha trong Tịnh độ tông, đồng thời được đồng nhất với Vajrasattva trong Phật giáo Tây Tạng.

Ý nghĩa biểu tượng

Các vị thường được thể hiện thành một cặp tượng đứng canh giữ cổng chính của chùa, thường được gọi là sơn môn (山門) ở Trung Quốc, Niōmon (仁王門, Niōmon) ở Nhật Bản, và geumgangmun (金剛門) ở Triều Tiên.

Trong tiếng Phạn, pho tượng bên phải được gọi là Guhyapāda. Theo truyền thống, vị này há miệng, tượng trưng cho sự phát âm của ký tự đầu tiên trong bảng chữ cái Devanāgarī của tiếng Phạn (अ, "a").

Pho tượng bên trái là Nārāyaṇa. Theo truyền thống, vị này ngậm miệng, tượng trưng cho sự phát âm của ký tự cuối cùng trong Devanāgarī (ह, "[ɦ]"), được đọc là "ɦūṃ" (हूँ).

Hai âm thanh này kết hợp lại (a-hūṃ/a-un) tượng trưng cho sự sinh và diệt của vạn vật. (Người ta cho rằng con người sinh ra với âm "a" khi miệng mở và chết đi với âm "ɦūṃ" khi miệng khép lại.) Tương tự như Jaya-Vijaya, hai vị biểu thị cho "mọi thứ" hay "toàn thể vũ trụ". Sự hợp nhất của cả hai được cô đọng thành chân ngôn om (ॐ).

Guhyapāda

Guhyapāda (Chữ Hán phồn thể: 密迹金剛; Chữ Hán giản thể: 密迹金刚; pinyin: Mìjī Jīngāng; tiếng Nhật: Misshaku Kongō; tiếng Triều Tiên: Miljeok geumgang; tiếng Việt: Mật Tích Kim Cương) là biểu tượng của sức mạnh công khai và bạo liệt. Vị này cầm một cây chùy vajra, gọi là "vajra-pāṇi" (một cây gậy kim cương, lôi chùy hoặc biểu tượng mặt trời) và để lộ răng nanh.

Miệng của vị được khắc họa theo hình dạng phát âm âm "ha" hoặc "a". Tại Trung Quốc, vị này còn được gọi là Tướng quân Ha (哈将, Hā Jiāng) dựa trên đặc điểm tạo hình này. Tương tự, tại Nhật Bản ông được gọi là Agyō (阿形, "dạng a", thuật ngữ chỉ các tượng há miệng trong cặp a-un).

Trong Phật giáo Trung Quốc, Guhyapāda được xem là một trong Hai mươi bốn vị Hộ pháp, nhóm các vị hộ pháp thường được thờ trong chính điện (Đại Hùng bảo điện) của các chùa và tu viện.

Ngoài ra, Guhyapāda đôi khi còn được phối thờ hoặc đồng nhất với Minh Vương Ucchuṣma, thường được biết đến trong tiếng Hán là Huiji Jingang (穢跡金剛, Uế Tích Kim Cương).

Nārāyaṇa

Nārāyaṇa (Chữ Hán phồn thể: 那羅延金剛; Chữ Hán giản thể: 那罗延金刚; pinyin: Nàluōyán Jīngāng; tiếng Nhật: Naraen Kongō; tiếng Triều Tiên: Narayeon geumgang; tiếng Việt: Na-la-diên Kim Cương) được mô tả hoặc là tay không, hoặc cầm một thanh kiếm. Vị này tượng trưng cho sức mạnh tiềm ẩn, với đôi môi khép chặt.

Miệng của vị được tạo hình để phát âm âm "hūṃ", hay "heng" hoặc "un". Tại Trung Quốc, vị này còn được gọi là Tướng quân Heng (哼将, Hēng Jiāng) dựa trên đặc điểm tạo hình này. Tương tự, tại Nhật Bản ông được gọi là Ungyō (吽形, "dạng um", thuật ngữ chỉ các tượng ngậm miệng trong cặp a-un).

Vajrapāṇi

Cả Guhyapāda và Nārāyaṇa đều được xem là những hóa hiện của Kim Cương Thủ Bồ Tát (Vajrapāṇi) (Chữ Hán phồn thể: 執金剛神; Chữ Hán giản thể: 执金刚神; pinyin: Zhíjīngāng shén; tiếng Nhật: Shūkongōshin; tiếng Triều Tiên: Jip geumgang sin; tiếng Việt: Chấp Kim Cang Thần), với tên gọi có nghĩa đen là "vị thần cầm vajra".

Phật giáo Niō Zen

Phật giáo Niō Zen là một phương pháp tu tập được đề xướng bởi thiền sư Suzuki Shōsan (1579–1655). Ông chủ trương thực hành Niō Zen thay vì Nyorai Zen. Suzuki khuyến khích các hành giả quán tưởng Nhân Vương (Niō), thậm chí bắt chước những nét mặt dữ tợn và các tư thế võ thuật của các vị, nhằm nuôi dưỡng sức mạnh, nghị lực và lòng dũng cảm khi đối mặt với nghịch cảnh.

Suzuki mô tả Niō như sau:

"Nhân Vương (Vajrapāṇi) là một vị thần đầy uy lực và đáng sợ. Ngài cầm kim cương xử (kongōsho, vajra) và có thể nghiền nát kẻ thù của bạn. Hãy nương tựa nơi Ngài, cầu nguyện để Ngài bảo vệ bạn như Ngài đã bảo vệ Đức Phật. Ngài rung động với năng lượng và sức mạnh tâm linh mà bạn có thể hấp thụ trong những lúc cần thiết."

Ảnh hưởng đến Đạo giáo

Trong tín ngưỡng dân gian Trung Quốc và Đạo giáo, hai vị được biết đến dưới danh xưng Heng và Ha Nhị Tướng (哼哈二將, Hēng Hā èr jiàng).

Trong tiểu thuyết thần ma Đạo giáo Fengshen Yanyi, Trịnh Luân (Zheng Lun) và Trần Kỳ (Chen Qi) cuối cùng được phong làm hai vị thần tương ứng với Heng và Ha.

Nguồn: Nhân vương, Wikipedia tiếng Việt, phiên bản 75542715, các tác giả Wikipedia. Giấy phép CC BY-SA 4.0. Đã lược bỏ hình ảnh, bảng, chú thích và tài liệu tham khảo; xem đầy đủ tại nguồn.