Padmāsana

Bài tham khảo từ Wikipedia tiếng Việt, chưa được thẩm định về giáo lý.

Tư thế Hoa Sen hay Padmasana (tiếng Phạn: पद्मासन, Latinh hoá: padmāsana) là một tư thế thiền định ngồi xếp bằng có nguồn gốc từ Ấn Độ cổ đại, trong đó mỗi bàn chân được đặt trên đùi đối diện. Đây là một asana cổ xưa trong yoga, có trước hatha yoga, và được sử dụng rộng rãi trong thiền định của các truyền thống Ấn Độ giáo, Mật tông, Kỳ Na giáo và Phật giáo.

Các biến thể bao gồm tư thế dễ ngồi (Sukhasana), bán già, kiết già buộc và tư thế hợp nhất tâm linh. Những biến thể nâng cao của một số asana khác, bao gồm tư thế trồng đầu trong yoga, cũng đặt chân ở tư thế hoa sen hoặc bán già. Tư thế này có thể gây khó chịu đối với những người không quen ngồi trên sàn, và việc cố ép chân vào đúng vị trí có thể gây chấn thương đầu gối.

Shiva, vị thần khổ hạnh thiền định của Ấn Độ giáo; Đức Phật Gautama, người sáng lập Phật giáo; và các Tirthankara trong Kỳ Na giáo thường được mô tả trong tư thế hoa sen, đặc biệt là trên các pho tượng. Tư thế này là biểu tượng của cả thiền Phật giáo và yoga, và vì vậy đã có một vị trí trong văn hóa phương Tây như một biểu tượng của lối sống lành mạnh và hạnh phúc.

Từ nguyên và lịch sử

Tên gọi Padmasana bắt nguồn từ tiếng Phạn ngữ पद्म Padma, nghĩa là "hoa sen", và आसन Āsana, nghĩa là "tư thế" hoặc "chỗ ngồi". Trong các nền văn hóa châu Á, hoa sen thiêng được sử dụng như một biểu tượng của sự phát triển hướng tới sự hoàn thiện và giác ngộ, bởi nó bén rễ trong bùn ở đáy ao nhưng vươn lên và nở hoa phía trên mặt nước. Trong Phật giáo Trung Hoa và Phật giáo Tây Tạng, tư thế này còn được gọi là "tư thế kim cương" (Skt. vajrāsana, Ch. 金剛座 jīngāngzuò).

Tư thế này có nguồn gốc rất cổ xưa và được mô tả cùng với các asana khác (các tư thế ngồi) trong tác phẩm thế kỷ thứ 8 Patanjalayogashastravivarana. Một hình tượng ngồi ở tư thế hoa sen trên một đóa sen được khắc họa trên các đồng dinar của Chandragupta II, vị vua trị vì khoảng k. 380 – k. 415 CE. Văn bản Mật tông đầu tiên bàn về tư thế (asana), Nisvasattvasamhita Nayasutra (thế kỷ 6–10, 4.11-17, 4.104-106), chỉ dẫn người thiền định và "người sử dụng thần chú" ngồi ở tư thế hoa sen hoặc một tư thế tương tự. Tác phẩm thế kỷ 15 Hatha Yoga Pradipika cho rằng tư thế này tiêu trừ mọi bệnh tật, và một yogi ngồi ở tư thế này, giữ lại luồng khí hít vào thông qua các kênh nadi, sẽ đạt được giải thoát.

Sukhasana bắt nguồn từ tiếng Phạn सुख sukha, nghĩa là "niềm vui" hoặc "sự dễ chịu". Tác phẩm thế kỷ 19 Sritattvanidhi đã mô tả và minh họa tư thế này. Tên gọi này, cùng với tên gọi tổng quát hơn là Yogasana ("tư thế yoga"), vốn có thể chỉ nhiều tư thế ngồi khác nhau, đã xuất hiện trong các văn bản cổ hơn nhiều như một tư thế thiền định, chẳng hạn trong tác phẩm thế kỷ thứ 4 Darshana Upanishad.

Tư thế

Từ tư thế ngồi ngồi xếp bằng trên sàn (Sukhasana), một bàn chân được đặt lên đùi đối diện với lòng bàn chân hướng lên trên và gót chân ở gần bụng. Sau đó bàn chân còn lại được đặt lên đùi đối diện sao cho đối xứng nhất có thể. Tư thế này đòi hỏi "khớp hông rất linh hoạt". Có thể điều chỉnh bằng cách sử dụng vật hỗ trợ như tọa cụ hoặc chăn; bằng cách ngồi trên mép trước của vật hỗ trợ, khung chậu sẽ được nghiêng về phía trước.

Các biến thể

Sukhasana (tiếng Phạn: सुखासन, Latinh hoá: Sukhāsana), hay Tư thế Dễ ngồi (Easy Pose), chỉ đơn giản là bắt chéo hai chân trước cơ thể.

Trong tư thế bán già, अर्ध पद्मासन (Ardha Padmasana), một chân gập lại và đặt trên mặt đất, chân còn lại gập với bàn chân ở vị trí hoa sen. Đây là tư thế thiền dễ thực hiện hơn so với kiết già hoàn toàn.

Trong tư thế kiết già buộc, बद्ध पद्मासन (Baddha Padmasana), người thực hành ngồi ở tư thế hoa sen hoàn chỉnh và mỗi tay vòng ra sau lưng để nắm lấy bàn chân đối diện.

Đối với tư thế Hợp nhất Tâm linh, योगमुद्रासन (Yogamudrasana), người thực hành cúi người về phía trước trong tư thế hoa sen hoàn chỉnh, đưa trán xuống càng gần sàn càng tốt. Tư thế này vừa là một asana vừa là một mudra; các biến thể dễ hơn bắt đầu từ Ardha Padmasana.

Các biến thể của nhiều asana khác như Sirsasana (tư thế trồng đầu), Sarvangasana (tư thế đứng vai), Simhasana (tư thế sư tử), Matsyasana (tư thế cá) và Gorakshasana (tư thế người chăn bò) đều đặt chân ở tư thế hoa sen. Các asana như Vatayanasana (tư thế ngựa) và các dạng nâng cao của Ardha Matsyendrasana (tư thế bán chúa tể loài cá) có một chân ở vị trí bán già.

Tác dụng

Tư thế hoa sen là một trong những tư thế yoga thường gây chấn thương nhất. Việc cố ép chân vào tư thế hoa sen có thể gây chấn thương đầu gối do ép và làm tổn thương sụn sụn chêm trong; điều này gây đau đớn và mất nhiều thời gian để hồi phục. Khớp háng phải xoay ra ngoài khoảng 115 độ để có thể thực hiện tư thế hoa sen hoàn chỉnh. Những học viên không đạt được mức độ xoay hông này có thể cố bù đắp bằng cách bẻ cong đầu gối sang ngang, gây nguy cơ chấn thương. Thay vì bẻ cong đầu gối, người tập nên khuyến khích đùi xoay ra ngoài (sử dụng lực tay hoặc dây đai hỗ trợ).

Bậc thầy yoga B. K. S. Iyengar nhận xét rằng những người không quen ngồi trên sàn lúc đầu sẽ cảm thấy đau đầu gối "dữ dội", nhưng cảm giác này sẽ giảm dần khi luyện tập cho đến khi tư thế trở nên thư giãn, vừa nghỉ ngơi vừa tỉnh thức, do đó rất lý tưởng cho pranayama.

Vào thế kỷ 20, những người đề xướng một số trường phái yoga, chẳng hạn như Iyengar, đã đưa ra các tuyên bố về tác dụng của yoga đối với các cơ quan cụ thể trong cơ thể mà không đưa ra bằng chứng nào.

Iyengar cho rằng Padmasana thúc đẩy sự lưu thông máu ở vùng bụng và thắt lưng, đồng thời làm săn chắc cột sống và các cơ quan nội tạng vùng bụng.

Nghệ thuật châu Á

Trong Phật giáo, tượng của người sáng lập là Đức Phật Gautama đôi khi được mô tả ngồi trong tư thế hoa sen và an tọa trên một đóa sen.

Trong Ấn Độ giáo, tượng thần thường mô tả các vị thần, đặc biệt là Shiva, đang thiền định trong Padmasana. Tại Bali, Padmasana cũng là tên của một loại đền thờ Hindu, được đặt theo tên của tư thế này.

Trong Kỳ Na giáo, các Tirthankara ngồi thường được thể hiện trong tư thế hoa sen.

Văn hóa phương Tây

Học giả tôn giáo Thomas Tweed viết vào năm 2008 rằng "hình ảnh phổ biến về thực hành Phật giáo là một người thiền định đơn độc, mắt khép hờ, ngồi trong tư thế hoa sen".

Tiểu thuyết năm 1964 You Only Live Twice của Ian Fleming có cảnh nhân vật hành động James Bond đến Nhật Bản, nơi anh "chăm chỉ luyện tập ngồi ở tư thế hoa sen". Nhà phê bình Lisa M. Dresner nhận xét rằng Bond đang phản ánh những khó khăn mà chính Fleming từng gặp với tư thế này.

Nhà báo Megan Lane của BBC bình luận vào năm 2003 rằng kể từ khi yoga như một hình thức luyện tập trở nên phổ biến rộng rãi, tư thế hoa sen (cũng như tư thế cây) đã được các nhà quảng cáo sử dụng để bán "đủ loại hàng hóa và dịch vụ". Bà lưu ý rằng cả các sản phẩm liên quan đến "lối sống lành mạnh" như vitamin, câu lạc bộ thể hình, máy lọc nước và sữa chua probiotic, lẫn những sản phẩm không liên quan như ô tô, hãng hàng không, dịch vụ tài chính "và thậm chí cả bia" đều đã sử dụng hình ảnh yoga để truyền tải thông điệp về sự an lạc và khỏe mạnh.

Nhà máy sữa Obory của Ba Lan đã giao cho công ty quảng cáo nhiệm vụ tạo dựng nhận thức rằng loại sữa chua "Jogi" của họ là sản phẩm cao cấp và có hình ảnh tích cực. Công ty quảng cáo đã đáp lại bằng một bức ảnh hai phụ nữ trẻ đang thiền trong tư thế hoa sen vào lúc bình minh dưới tiêu đề "Khởi đầu ngày mới với Jogi", trong khi tên thương hiệu này cũng có nghĩa là "yoga" trong tiếng Ba Lan.

Nguồn: Padmāsana, Wikipedia tiếng Việt, phiên bản 75567444, các tác giả Wikipedia. Giấy phép CC BY-SA 4.0. Đã lược bỏ hình ảnh, bảng, chú thích và tài liệu tham khảo; xem đầy đủ tại nguồn.