Xá lợi răng của Đức Phật

Bài tham khảo từ Wikipedia tiếng Việt, chưa được thẩm định về giáo lý.

Xá-lợi răng Phật (tiếng Pali danta dhātuya) được tôn kính tại Sri Lanka như một cetiya linh thiêng, tức xá-lợi (Śarīra) của Đức Phật, và chủ yếu dùng để chỉ chiếc răng được cho là đang được lưu giữ tại Chùa Răng Phật, ở Kandy.

Lịch sử

Theo Kinh Đại Bát Niết-bàn (Pali) (Mahāparinibbāna Sutta), sau khi Đức Phật nhập diệt và được hỏa táng, có bốn chiếc răng được ghi nhận rõ ràng là vẫn còn tồn tại. Hai trong số các xá-lợi này được ghi nhận là ở những địa điểm mang tính thần thoại (cõi trời Đao Lợi và cõi của Long vương), trong khi hai chiếc còn lại ở những địa điểm trên thế gian (Gandhāra và Kaliṅga). Trong số này, chiếc răng của Long vương và chiếc răng Kaliṅga được cho là vẫn còn tồn tại.

Một sự kiện liên quan đến xá-lợi này trong thời kỳ người Bồ Đào Nha hiện diện tại Sri Lanka được mô tả trong cả các nguồn đương thời lẫn các nguồn về sau. Theo các sử gia Bồ Đào Nha João de Barros và Diogo do Couto, xá-lợi đã bị chiếm đoạt trong cuộc viễn chinh năm 1560 chống lại Vương quốc Jaffna và được đưa đến Goa, nơi nó bị phá hủy theo lệnh của Phó vương Constantino de Bragança. Trước đó, xá-lợi được lưu giữ tại Vương quốc Jaffna sau thất bại của Veediye Bandara, chỉ huy của Vương quốc Kotte, tại Nallur.

Trong thời kỳ Bồ Đào Nha tại Sri Lanka, xá-lợi răng được ghi nhận là đã bị chiếm đoạt vào năm 1560 trong một cuộc viễn chinh của người Bồ Đào Nha chống lại Vương quốc Jaffna và sau đó được đưa đến Goa. Theo John S. Strong, nó đã bị phá hủy theo lệnh của Phó vương, Constantino de Bragança. Paulus Edward Pieris cũng ghi lại rằng xá-lợi đã bị thiêu và phần còn lại bị ném xuống biển, đồng thời trước khi bị chiếm đoạt, xá-lợi từng được lưu giữ tại Vương quốc Jaffna sau thất bại của Veediye Bandara, chỉ huy của Vương quốc Kotte, tại Nallur.

Răng Kaliṅga

Theo Mahāvaṃsa và Dāṭhavaṃsa, trong lễ hỏa táng Đức Phật, chiếc răng nanh bên trái của Ngài được đệ tử Khema thu lấy, sau đó người này trao nó cho vua Brahmadatte của Kaliṅga để tôn thờ và xá-lợi được lưu giữ tại Dantapura (nay là Dantapuram). Vào một thời điểm nào đó, xá-lợi răng trở nên nổi tiếng vì được cho là trao cho người sở hữu nó thiên quyền cai trị vùng đất, trong khi Dāṭhavaṃsa ghi lại một cuộc chiến giữa Guhasiva của Kaliṅga và vua Pandu nhằm tranh giành quyền sở hữu xá-lợi.

Truyền thuyết kể rằng sau một cuộc xung đột tại Kaliṅga, chiếc răng được đưa đến Abhayagiri Vihāra ở Anuradhapura, Sri Lanka. Xá-lợi sau đó nhiều lần thay đổi địa điểm theo sự thay đổi của trung tâm chính quyền trên đảo, rồi được đưa đến Kandy, nơi hiện nay nó được lưu giữ tại Chùa Răng Phật.

Các xá-lợi răng Phật được cho là tồn tại

Ngoài hai xá-lợi răng tại Sri Lanka, những xá-lợi răng khác cũng được ghi nhận tại nhiều nơi trên thế giới. Một khảo sát năm 2024 cho thấy 32 bảo tàng và chùa tuyên bố lưu giữ một hoặc nhiều xá-lợi răng, bao gồm:

Chùa Linh Quang (灵光寺) tại công viên Bát Đại Xứ ở Bắc Kinh, Trung Quốc.

Trung tâm Tưởng niệm Phật (佛陀紀念館) thuộc tu viện Phật Quang Sơn ở Cao Hùng, Đài Loan.

Chùa Engaku tại Kamakura, Nhật Bản.

Chùa Răng Phật và Bảo tàng (佛牙寺龍華院) tại Phố người Hoa, Singapore.

Chùa Lu Mountain tại Rosemead, California.

Nagarjunakonda, trong một bảo tàng trên đảo ở hồ Nagarjunasagar thuộc Andhra Pradesh, Ấn Độ.

Chùa Lawkananda tại Bagan, Miến Điện

Nguồn: Xá lợi răng của Đức Phật, Wikipedia tiếng Việt, phiên bản 75581677, các tác giả Wikipedia. Giấy phép CC BY-SA 4.0. Đã lược bỏ hình ảnh, bảng, chú thích và tài liệu tham khảo; xem đầy đủ tại nguồn.